Xuseen Dhiqle

Xuseen Faarax “Dhiqle” (1900–1923) wuxuu ahaa abwaan Soomaaliyeed oo ka mid ahaa taariikhda Daraawiishta, isagoo ku caan baxay xusuustiisa cajiibka ah iyo geesinimadiisa. Wuxuu ka dhashay deegaanka Hawd iyo Nugaal, waxaana uu ka soo jeeday qabiilka Daarood ee Ogaden.

Doorka Daraawiishta

Xuseen Dhiqle wuxuu ahaa xafidiyihii khudbadaha iyo gabayada Sayid Maxamed Cabdulle Xasan, isagoo sidoo kale noqday qofkii beddelay hoggaanka bulshada Daraawiishta ee Iimey sannadkii 1921-kii. Xuseen Dhiqle wuxuu lahaa xusuus layaab leh, taas oo u saamaxaysay inuu xafido oo uu dib u mariyo in ka badan 100 ka mid ah gabayadii Sayidka isagoo maqlay mar qura.

Xuseen Dhiqle wuxuu ka mid ahaa ragga Dariiqada Saalixiya ee hoggaaminayey Daraawiishta. Wuxuu ahaa nin fahmo badan, Sayidkuna isaguu ku hal qabsan jiray. Intii uu noolaa wuxuu ku noolaa xarumihii Daraawiishta sida Ayl, Ilig, iyo Galingaale.

Gabayadiisa iyo Murtidiisa

Xuseen Dhiqle wuxuu tiriyay gabayo badan oo ku saabsan dagaalkii Daraawiishta, geesinimada, iyo caddaaladda. Gabaygiisa ugu caansan waxaa ka mid ah “Dhurwaa Ariga Eebbaa Leh”, “Qayb Libaax”, iyo “Socdaaladatan Joogow Berraad”. Gabayga “Dhurwaa Ariga Eebbaa Leh” wuxuu ka warramayaa sheeko ku saabsan dhurwaa horor ah oo gabdho Daraawiisheed ay ariga uga waayeen, isagoo Xuseen Dhiqle ku tusay xigmaddiisa iyo fahankiisa qoto dheer.

Gabayga “Qayb Libaax” waa sheeko-xariir ku saabsan libaax iyo dugaagga kale, kaas oo Xuseen Dhiqle u ekeysiiyay xaaladdii Daraawiishta iyo qaybinta caddaaladda.

Dhismihii Daraawiishta

Xuseen Dhiqle wuxuu ku geeriyooday Gindhir sanadkii 1923, isagoo da’ yar — ugu yaraan 23 sano jir. In kasta oo uu noolaa wakhti gaaban, haddana wuxuu ka tagay dhaxal suugaan oo qani ah oo ay ku jiraan gabayo, geeraar, iyo xikmado badan. Taariikhda Daraawiishta waxaa laga xusuustaa Xuseen Dhiqle inuu ahaa mid ka mid ah kuwii ugu muhiimsanaa ee dhinaca suugaanta Daraawiishta ka soo qaybgalay.