Gabay Sare

GUDBAN (GAAL-LEGED)

Tiriyey: Sayid Maxamed Cabdulle Hassan

1898kii illaa 1910kii, ayaa Sayidku dadka ku waday waano iyo waxsiin si loo helo israac iyo wadajir, gaalana meel looga soo wada jeesto. Inkastoo xaruntii dad badani raacay, xoogna ay yeelatay haddana dadkii Daraawiish ku meegaarsanaa, af-lagaado iyo adyad bay ka deyn waayeen iyo xitaa inay gaalada garab iyo gaashaan u noqdaan. Markaa Daraawiish waxay la ahaatay haddii waanadii iyo wanaaggii la diiday in waran caaraddii lagu dayo. Usagoo Sayidku Daraawiish guubaabinaaya wixii loo geysteyna faallo ka bixinaya, danabbadiisii la laayayna gocanaya, waxay ka fali doonaanna tusaale ka bixinaya, meelaha in nabarro loo geysto ku habboonna tilmaamaya, ayuu tiriyey gabaygan soo socda oo magaciisana la yiraahdo Gudban, Daraawiishina u tiqiin, Gaala-legad, wuxuuna Sayidku yiri:

Awel maanso waa taan gudboo, gurina waayaaye Waataan galbeedkaas u diray, guga hortiisiiye Aan gaasheeyo tii hurdada xalay, gama’ ii diidday

Galladaha Ilaahay ka badan, geedahaas baxaye Guushuu inoo yeelay baan, idin garwaaqsiine Guddiyey i maqal waxaa tihiin, gacaladaydiiye

Nejiskii gurta xumaa hadduu, shalay geeriyoodey Godka lagu cadaabkii haddaan, gowrac ugu jiidey Uu guduri cunay waa waxay, galabsanaayeene

Dhurwaagii ka giigaan u diri, gacan salaameede Isagey gargaaroo dugaag, iiga gooniyahe Haddaan garan gunaan siin lahaa, gooriyo ayaane

Gantaldheere waataan wax badan, guunyaduu maraye Gef hadduu ku sii daray wixii, lagu gufeynaayey Anigu waw garaad qabay inuu, gigi waraabuuye

Giriirix aan jirin waa wixii, gaabshey oo rogaye Gaalayska waataan la dhacay, gucurradoodiiye Haddeeyaan abaal gedin sidaa, uma gadoodneene

Godolkiyo gasnaantaan u qabay, kama gasnaaneene Kama gaagexeen abid hadday, nabad ku goohaane Waxse mawd ku gaardiyay markay, ganafka taageene

Gubaygii Shuxle ahaa haddaan, gowsaha jebiyey Gegida Yuusuf jiifaa tukuhu, gebas dhebaayaaye Geesaaska dumarkaa sidii, dumar la moodaaye

Geed-joogahoodii haddaan, gudurigii siiyey Guska taajir baa ii haraan, ugu gamuumaaye Cismaan iyo waxaan gaadayaa, gabannadiisiiye

Majeerteenka kale inaan ku gudo, weyga garanuuge Garacyada Bah-Dira haatan, guuto loo wiciye Waa lagu gadaal xoorayaa, gurigii reer Nuure

Gabagaba-rogaalkaa warmaha, lagu garanayaaye Goob bay ku wada le’an sidii, goosan weer helaye Gafuurroxun sidii Eebbahay. Guuldarro u raacshay

Afartaa geddii aan bartiyo, gololo’deydii dheh Gerbidaan ka soo hoorin jiray, godol neqaygii dheh Madfac gow yiraahdiyo rasaas, gininigtoodii dheh

Guluciyo mayay la isku daray, galangalkoodi dheh Gal xareeda daad soo gabraday, gal iyo duufaan dheh Bad gariirtay mowjada gurxamay, gacammadii Ayl dheh

Shir la gooday waayeel gab yiri, garangartiisii dheh Xiriir lagu gimaamadahayiyo, gole firaasheed dheh Xaajada ninkii garanahayiyo, gig iyo sheeggeed dheh

Gobo’ kalena waa aniga iyo, ged iska sheeggayga Galiilyoodayey cara miyay, gubatay laabteydu Gogoshii la sii dhigay miyaan, geydh la qaban waayay

Gabbal dhiciyo waabberi miyaan, socod ku garraaday Gadiid maalin oo dhan miyaan, gaafka sare meeray Sidii awr gabreed miyaan, gululubluu rooray

Ma gudoodigiyo suudigaa, gubadka ii yeelay Ma geddaba dhabadkaa sidii, geri i boodheeyey Gooxii aan yuururay miyaan, gibii madoobaadey

Raggii igu gadaanna, miyaa aakhiro u guurey Goortaan garwaaqsaday miyaan, gocoshadii eeday Gammiinkaan xanuunsaday miyaan, gorodda laalaadshey

Gelin haddii aan fooraray miyaan, giirka kor u qaaday Guhaad iyo calool xumo miyaan, geyrtayo diriray Hadba gees miyaan dayey intaan, gownaxyada buuray

Guntigaan maroorsaday miyaan, labada low geeyey Gaashaanka iyo tiirigiyo, gamas miyaan qaatay Ma gambaan u taagnahay intey, gaadho noloshaydu

War ma Dhooddii baa gaamuroo, garabku weynaaday Ma gaalasya midaan ku shubay, gamashigii deyrta Gorgor dhacay la moodyoow durduro, ma igu gooraamay

Godobteydu waa wada jirtaa, goonyahoo idile Geshi nimankuu leeyahayba waa, dabageleyaaye Waxaan goosan karo anigu, waa gurubsanahayaaye

Gardarradiyo maaggii i helay, waan ka geylamiye Gartay weeye dunidaba inaan, galalafeeyaaye Geyigaba waxaan doonayaa, inaan gumeeyaaye

Nin ganaanayaan ahaan, gabarna dhaafeyne Waxaan geystoo idil wey, gun iyo rayrayne Wixii ii guldarreystaba naflaha, wow gaggabayaaye

Anigaba geddey igu faleen waa, gaggaab culuse Gallad nimaan ka qabo laguma oga, gebiga Daaroode Giddigoodba waatay girliga, nagu garaaceene

Anaa gaafahaygii nadhaye, geste nabarkiiye Anaa rasaasta waxaan u gingimay, gini colaadeede Gabagebaha bari waxaa ku xigi, go’aha Iiddoore

Guban iyo Burciyo Looyo waa, gaalib weerara e Gooddiga Arooraa fardaa, lagu garmaameyne Garoodi iyo waxaa lagu tegi, buurihii Golise

Galaayuubta Hagar-Aaden baan, gaaddadow marine Genbi waw ridi fulayadii, ganafka dheeraaye Geeltoosiyaha waa la siin, gucurradoodiiye

Sidii garow hadhuudh baan kurtiis, guran Ogaadeene Galaamaha haddii aanan ka deyn, goor walba jooga Inshaa Ilaahu waa gurahayaan, sidii gal miireede

Guuraasiyo Iljeex waa la qaban, gooshka haatana e Malahayga waa lagu galgalan, gaanka reer Dalale Gaas baan ku caran reer Subeyr, goborra weyntiiye

Kolaan Gooro-cobbaley ka dayo, amase Geel-loo-kor Huwan waa ka gelingaabsan jirey, gelin ma waayaaye Haaruun xaggee baa la geydayan, Goha miyuu dhaafi

Afartaa gudbaye balaan mid kale, soo gadaal celiyo Sidii goray garraar sare ka baxay, garabka maan taago Waxa guudka iga fuushan iyo, galayax maan muujo

Gebgebtiyo gallaydhyeyntu waa, godol hortiisiiye Ninkii gooman waw shubahayaa, galaxa caanoode Gabbaan laguma soorenin raga, balaan ganuun siiyo

Waa gaaxsanaan jiray tan iyo, garashadeydiiye Sidii goodir dhalay haatanaan, gaawa leeyahaye Aan gofleeyo geerarshahaas, gaafan baan ahaye

Xaajada nin gunaan ahaye, aan u garraddeeyo Markab aashi gaambiyi sidiis, balaan u guureeyo Meeshuu garaadkeedu jiro, gow aan kaga siiyo

Niman gedo yareyn baan ahoo, Gaaddaweyn jiraye Waa ii garaad li’i dantay inaan, ka gaaftaaye Goba kalena waa Eebbahay, midaan galliimeystay

Eebbow geyiga oo dhan waa, nalaka guulaaye Waa noo gedleeyaan dadkii, gaalada ahaaye Eebbow Giriig kolay ku tahay, nala gamuuneeye

Go’na laguma qaadine dulmay, nagu gelaayaane Gabbaad kale haddey noo helaan, waa gam’i lahaaye Eebbow waxay nagu gabreen, diinta soo gala e

Eebbow gadhka haddaan qabsaday, gaaxshe nabaddiiye Eebbow gamaan iyo waxaan gini, cas dhiibaayey Eebbow garow kagama helin, goolashaan wadaye

Gambalaaligii bay warmaha, nagu garraaxeene Eebbow waa gumaadeen raggii, gaanaha ahaaye Eebbow waxaan gabawareen, Gaagguf iyo Xayde

Xirsigii garaaraha lahaa, gaarufkii dila e Geydhaale Aw-Aaden bay, galowga taabteene Eebbow geesigii Ina-Dherey , ugu guduudsheene

Guxushaaga Beynaxa ilmadu, waataan gabaxleyne Gorroska Muusae-Taaganaa wadnuhu ila gariiraaye Eebbow weys gamaamaa markuu, gaarka soo waro e

Guuleedku wuxuu noo ahaa, guurtii loo hirane Nimankii garaaddada ahaa waa, garow jabane Eebbow sidii gaantii maro, waa la gaasiraye

Eebbow gaari bay reer Warfaa, guradii saareene Gudbi baan ku dhacay reerihii, gannaan jiraye Eebbow gooni baa lagu heliyo, guri qalaadheede

Gugii ka haray reer Shawaa, caydh la golosleyne Waxa godey sidii qaanso, waa gaajo iyo ciile Eebbow waxaa gorof ku raray, duul Geshiishaaye

Cali geri sidii loo gondoloy,gobolba meel aadye Waa galangal nimankii fadhiyey, guriga Ciddeede Eebbow gurbood baa hadhiyo, gaban agoomeede

Eebbow goonji weyn iyo xaq bay, naga gullafteene Guullow ma helayaan waxay, nagu gubayaane Eebbow waxay naga gogtaan, waa gaaloof olole

Eebbow sidii guun haween, giidu waa aniye Eebbow nin goba baan ahoo, guni rifeysaaye Eebbow waxaa noo gurmaday, gaaya alifleeye

Ma garaysni Eebbow waxa, guufanayska ahe Eebbow gabooddii dorraad, waan ka gara’layne Eebbow markaan geylamay, guulmiyoo biqiye

Eebbow guddoonkii sharciga, gooye bahashiiye Eebbow kufriga gedaftalay, gacanta haystaane Eebbow anaa kugu garlee, guusha hay seejin!

Dulucda

Gabayga 78