DARAAWIISHTA SAALIXIYA
Raggii taariikhda Daraawiisheed aqoonta dheer u lahaa waxav wariyeen in boqol nin oo Daraawiish ah ayaa ilaalo ama korjooge loogu diray Galbeed. Degmo degmooyinkaa Galbeed ka mid ah oo geel ka soo dhaceen, iyagoo ugu marmarsiiyoonaya inay haray Daraawiishta geel uga dhaceen. Boqolkii nin oo geelii wata, waddadana soo haya ayaa Reer Dalal helay. Kolkaasay nimankii qoorta ka gureen, meydkoodiina waxay ku gureen ceel la yiraahdo Af Yaraaaddo. Sayidkii haddii loo sheegay raggii in la laayay, isagoo Daraawiish ku guubaabinaya inay duullaan lixaad leh u humaan, doonaayana dagaal wacan inay ka geystaan oo nimanka raggoodii laayay ka xarrago qaataan, ayuu wuxuu yidhi:
Daraawiishta Saalixiya ey, dood aan ku iraahdo Dammiin baan aqoon meelihii, loogu duurxuliye Dacwad gabana yaa iga maqloo, duco san loo yeelay
Kuwii dahabka idin dhaafsadee, dabaqa loo buuxshey Oo daarihii Saaxil iyo, Cadan u duumaysan Aan kula dadba ahayn waryaan, deris xigaal moodin
Dabatoobka Iiddoori waa, idin dagaayaaye Waa daallin Ina-Shixirrigii Cabdulle Shixiri wuxuu ahaa xoghayaha dibadda Daraawiish uga dooda, gadaalkiisii wuu ku ballan furay oo wuxuu raacay Ingiriis oo xoolo badan ku bantookhay. daamanka xumaaye Ninkii gaal la daawa leh war hooy, diida taladiisa
Daryaankii rasaastii markay, dininigtii yeedhay Ninkii lagu dareensaday inuu, idinka duuflaali Dabbaraare weeyee war yuu, dabin idiin qoolin
Dabci lagama guuroo berrey, didi sidoodiiyee Dooggaa inuu sabbahayiyo, doonahayaa yimiye Dufulahaa arkaysaan war maa, laga digtoonaado
Dabatada inoo timi hadday, derajo soo weydey Deeqaynu siinnaaba waa, ina dambaabsiine War yaan loo dawarin wayagaa, doortay gaalada e
Dagaalkii nasaarada kuwaa, daabaca u qaaday Ee ina duleedshee lahaa, Dir iyo Daaroodba Intaad dunida joogtaan war, yaan duudsi laga yeelin
War yaa duubcaddii Tilmaan ciidamada Daraawiishtu lahayd. garanhayoo, dib u qammuunyaysan War yaa daabbadduu fuuli jirey, darabka saaraaya War yaa duhurka maantaa tolow, ila dareeraaya
Reer Dalal war yaa doonaayoo, duullan bixinaaya Dad iyo duunyo yaa reer Subayr, damug ka siinaaya Yaa diinta Eebbiyo sharciga, diriray oo raacay
Dakankii maqnaa yaa lahaa, sow la deyi maayo? Sow danabbaddeennii la dilay, loo dub nixi maayo? Ma dameer la raray baynu nahay, didiba sow mahayno?
Yey dani ka haysaa raggii, Doollo Waa todobada ceel ee Wardheer, Walwaal, Waafdhug, Afyaraaddo, Uubataale, Garloogube iyo Yucub. lagu laayay? Nimankii deldelay waafir, sow loogu dudi maayo Duddihii Xirsiyahaa Xirsi Cabdulle Khalaf (Xirsi-Akaal). , ma waan loo danqanahaynin?
Sow degaha Haaruun ma degin, ceelkii Daratoole Waa balli ka mid ah todabada balli ee loo yaqaanno Haraxodayood. Waxaa halkaa ka dhacay goob xun oo dhex martay Daraawiish iyo Ingiriis 1902dii. ? Dannood sow Guurraasiyo Gurraase Xaaji Cali, wuxuu ka mid ahaa raggii shirqoolkii Gurdami abaabulay. Iljeex Xuseen Xirsi, wuxuu ka mid ahaa shirqoolkii Gurdami raggii abaabulay. , deero kuma foofin? Sow daahirkii Aw-Cabbaas Aw-Cabbaas Aw-Xuseen Muuse: Waxaa lagu dilay shirqoolkii Gurdami. , deyn ku maqan maaha?
Dayrtiyo diraacdaba ma waan, la is dul tagaynin Dunjigiis Ogaadeen ma waan, diiq la gelinaynin Dooyada ma waan lagu simayn, Adari daanteeda
Dooxanaha tiirka leh ma waan, dhiig ka da’ahaynin Waraabaha dalombiyi ma waan, darib la siinaynin Ma waan lagu dabraynayn, rag waa kii dedaal badane
Maxaa loo dingiigaa, maxaa dadabta loo seexan? Dugsiyada maxaa loo hurdaa, dacas ka qaadooyin? Sow kuma deddootaan ilmada, dilliqlaynaysa?
War yaa dumarka aad guursateen, sow dumaal ma aha Daa’iman agoomeedna sow, daaha kama buuxdo? Sow kuma deddootaan ilmada, dilliqnaynaysa?
Duujada la soo naqahayiyo, danaf naloo keenay Iyagaaba diifta aan qabo, iiga sii darane War yaa sow dubaaqadda galbeed, idin ma doogayso
War yaa sow dariiqada run iyo, daacad uma joogno? Sow derajo aakhiro waxaa, loo digriyi maaha? War yaa inaa dareentaan Ilaah, deeqii waa badane?
War yaan sida dugaaggii Eebbahay, doorin dhogortiine? Daanyeer sidiis yaan Ilaah, idin daldaalyeyne War yaa maa is dooxdaan caraa, lala dillaacaaye?!
Dulucda
Raggii taariikhda Daraawiisheed aqoonta dheer u lahaa waxav wariyeen in boqol